خانه / آرشیومطالب / آیه عذاب

آیه عذاب

۳ – آیه عذاب واقع ( سال سائل )

 

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ ﴿۱﴾ لِلْکَافِرِینَ لَیْسَ لَهُ دَافِعٌ ﴿۲﴾ مِنَ اللَّهِ ذِی الْمَعَارِجِ ﴿۳﴾

 

ثعلبی و شان نزول آیه عذاب واقع

برخى از علماى اهل سنّت آیه«عذاب واقع» را مربوط به قصه غدیر مى دانند; از قبیل:

ابو اسحاق ثعلبی ، او مى گوید: از «سفیان بن عیینه» درباره تفسیرقول خداوند ـ عزّ وجلّ ـ «سَاَلَ سایِلٌ» سوال شد که در شان چه کسى نازل شده است؟ او در جواب گفت: تو از من درباره مساله اى سوال کردى که کسى قبل از تو از من سوال نکرده بود. حدیث کرد مرا پدرم از «جعفر بن محمّد»، از پدرانش(علیهم السلام): هنگامى که رسول خدا(صلى الله علیه وآله) به سرزمین غدیر خم رسیدند، مردم را ندا داده و همه را جمع کردند. آن گاه دست على بن ابى طالب را گرفت و فرمود: هر کس من مولاى اویم این على مولاى اوست.

این خبرشایع شد و در همه کشورها و شهرها پیچید. از آن جمله خبر به حارث بن نعمان فهرى رسید. او در حالى که بر شتر خود سوار بود وارد سرزمین ابطح شد و از شتر خود پایین آمده، شتر را خوابانید و پاى او را بست. آن گاه به خدمت رسول خدا(صلى الله علیه وآله) آمد در حالى که در میان جمعى از اصحاب خود بود. عرض کرد: اى محمد! ما را از جانب خداوند امر کردى تا شهادت به وحدانیّت خدا دهیم و این که تو رسول خدایى، ما هم قبول کردیم. و امر نمودى تا پنج نوبت نمازبخوانیم. آن را نیز از تو قبول کردیم. و ما را به زکاتو روزهماه رمضان و حجامر کردى آن ها را نیز قبول کردیم. به این راضى نشدى تا آن که بازوان پسر عمویت را بالا برده و او را بر ما برترى دادى و گفتى:

«من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه»؛ (هر کس که من مولاى اویم این على مولاى اوست.) آیا این مطلبى بود که از جانب خود گفتى یا از جانب خداى ـ عزّ وجلّ ـ؟!

پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود: قسم به کسى که جز او خدایى نیست، همانا این مطلب از جانب خداوند بوده است.

در این هنگام حارث بن نعمان به پیامبر پشت کرده و به سوى مرکب خود حرکت کرد در حالى که مى گفت: بار خدایا! اگر آنچه محمد مى گوید حقّ است بر من سنگى از آسمان ببار یا عذابى دردناک بر من بفرست. او به شتر خود نرسیده بود که خداوند بر او سنگى فرستاد که بر سر او خورده و از پشت او بیرون آمد و به این طریق به قتل رسید. در این هنگام بود که خداوند ـ عزّ وجلّ ـ این آیه را نازل کرد:

«سَاَلَ سایِلٌ بِعَذاب واقِع * لِلْکافِرینَ لَیْسَ لَهُ دافِعٌ».(۱)، (۲)

 

این حدیث مطابق راى اهل سنت معتبر است، در اینجا به بررسى سند آن مى پردازیم:

ابن خلّکان مى گوید: «ابو اسحاق احمدبن محمد بن ابراهیم ثعلبى نیشابورى، مفسّر مشهور که یکتاى اهل زمان خود در علم تفسیربود، تفسیرى نوشته که با آن بر سایر مفسّران فایق آمده است. «عبدالغافر بن اسماعیل فارسى» در کتاب «سیاق تاریخ نیشابور» او را یاد کرده و بر او درود فرستاده و نیز او را صحیح النقل و مورد وثوق و اطمینان دانسته است….»(۳)

«صفدى» نیز درباره او مى گوید: او «حافظ»، «عالم»، «صاحب نظر در عربیّت» و «موثّق» است.(۴)

سفیان بن عینیه از مشاهیر مورد وثوق نزد اهل سنّت است. «نووى» درباره او مى گوید: «سفیان بن عیینه… اعمش، ثورى، مسعر، ابن جریح، شعبه، همّام، وکیع، ابن مبارک، ابن مهدى، قطّان، حمّاد بن زید، قیس بن ربیع، حسن بن صالح، شافعى، ابن وهب، احمدبن حنبل، ابن مدینى، ابن معین، ابن راهویه، حمیدى و بسیارى که قابل شمارش نیستند، از او روایت نقل کرده اند. و ثورى از قطّان، و او از ابن عیینه روایت نقل کرده است. علما اتفاق بر امامتو جلالت و عظمت مرتبه او دارند.»(۵)

ذهبی گوید: «امام ابو محمد سفیان بن عیینه هلالى شیخ حجاز بوده است .

شافعى گفته: اگر نبود مالک و سفیان، علم حجاز از بین رفته بود… او ثابت قدم در حدیث بود.

بهز بن اسد گفته: همانند ابن عیینه را ندیدم… و احمدگفته من کسى را داناتر به سنن از او نیافتم.»(۶)

یافعى مى گوید: «علما در حقّ او گفته اند: او «امام»، «عالم»، «ثابت» و «با ورع» بوده و اجماعبر صحت حدیثاوست….»(۷).(۸)

  1. سوره معارج ،آیه ۲و۱٫
  2. الکشف والبیان، ذیل آیه.
  3. وفیات الاعیان، ج ۱، ص ۶۱ و ۶۲٫
  4. الوافى بالوفیات، ج ۸، ص ۳۳٫
  5. تهذیب الأسماء واللغات، ج ۱، ص ۲۲۴٫
  6. العبر، حوادث سنه ۱۹۷٫
  7. مرآه الجنان، حوادث سنه ۱۹۸٫
  8. گردآوری از کتاب: امام شناسی در قرآن وپاسخ به شبهات ،علی اصغر رضوانی، مسجد مقدس جمکران، قم ، ۱۳۸۵ ه.ش،ج۱، ص ۲۸۳٫
telegram-icon

درباره‌ admin

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

اطـــــــــــلاعیه سایت

بسم الله الرحمن الرحیم

به دنبال سوالات مکرر دوستان برای چگونگی دعوت از استاد مومنی برای حضور در جلسات به اطلاع می رسانیم که نحوه دعوت از ایشان فقط به صورت حضوری پس از جلسات ایشان می باشد